|
Có nhiều bài viết về thước lỗ ban (kích thước lỗ ban) và cũng có rất nhiều quan niệm về thước lỗ ban khác nhau. Bài này được sưu tầm trên Internet, trong một diễn đàn, do các thành viên chia sẻ, chúng tôi chưa có điều kiện kiểm chứng. Vì vậy thông tin chỉ mang tính tham khảo, nhằm đưa ra một số khái niệm về thước lỗ ban.
Thước tín ngưỡng – thước Lỗ Ban:
Trong loại thước này lại có nhiều nhóm khác nhau, cụ thể gồm 3 nhóm chính:
thước đo độ dài, thước kỹ thuật hay thước nghề; thước tín ngưỡng hay còn gọi
là thước Lỗ Ban. Theo các nghiên cứu của tác giả Phan Thanh Hải công bố trên
Tạp chí Kiến Trúc số 3-2003 (Hội Kiến trúc sư Việt Nam) thì thước Lỗ Ban khá
phức tạp bởi có rất nhiều loại với quan niệm và cách sử dụng khác nhau. Lỗ Ban
là tên một người thợ mộc lừng danh của Trung Hoa cổ đại, tương truyền đã phát
minh ra cưa, đục và các dụng cụ nghề mộc trong đó có cây thước đo (còn có tên
gọi Môn xích, dùng để đo cửa).
Thước dài 46cm, bề mặt chia làm 8 trực, giữa các trực khắc các chữ Tài Đại Tinh,
Bệnh Thổ Tinh, Li Thủy Tinh, Nghĩa Thủy Tinh,Quan Kim Tinh, Chấp Hỏa Tinh, Hại
Hỏa Tinh, Cát Kim Tinh, đồng thời kèm theo các câu về điều tốt xấu (Cát, Hung).
Trong thời cổ, ở Trung Quốc và các nước ảnh hưởng văn hóa Hán đều sử dụng
thước Lỗ Ban với nhiều biến dạng.
Hiện nay có 2 loại thước Lỗ Ban chính, sử dụng ở cả Việt Nam ta lẫn Trung
Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, đó là thước trực 8 (Bát môn xích) và thước trực 10
(Thập môn xích) với giá trị khác nhau. Và cả 2 loại thước này hiện đều cùng in
trên cây thước sắt cuốn bán phổ biến trên thị trường, có thước in chữ Hoa, có
thước đã in luôn chữ Việt (phiên âm) để bà con dễ đọc! Cụ thể nội dung 2 loại
thước này như sau:
1. Loại thước trực 8 (8 tấc) dài tổng cộng 42,8cm, 8 trực là: Tài –Bệnh –Li
–Nghĩa –Quan – Chấp – Hại – Bản; mỗi trực lại chia thành 4 phần chia làm 2
khoảng, mỗi khoảng ghi các chữ, ví dụ như trong khoảng Quan có ghi: Thuận Lợi,
Hoành Tài –Tấn Ích, Phú Quý.
2. Loại thước trực 10 dài tổng cộng 38,8cm; 10 trực là: Đinh – Hại – Vượng –Khổ
– Nghĩa – Quan – Tử – Hưng – Thất – Tài. Mỗi trực lại chia thành 4 phần chia làm
2 khoảng ghi các chữ, ví dụ như khoảng Đinh ghi: Phúc Tinh, Cập Đệ –Tài Vượng,
Đăng Khoa.
Các trực tốt như Tài, Nghĩa, Quan… thường được in màu đỏ, xấu như Bệnh, Tử, Hại…
thì in màu đen, cho nên nhiều người sử dụng thước theo cách dễ hiểu: thấy kéo
thước vô cung đỏ là tốt. Thực tế vẫn còn nhiều biến thể của “ thước Lỗ Ban”, có
cái dài 43,9cm, có cái dài đến 56cm ( thước Chu Nguyên xích tại Bảo tàng Mỹ
thuật Cung đình Huế), cũng có cây chỉ dài 28,4cm… Do vậy có thể tạm kết luận:
các loại thước này mang tính tín ngưỡng dân gian là chính, được lưu truyền sử
dụng theo kiểu “có thờ có thiêng - có kiêng có lành” .
thước. Vấn đề là gia chủ và nhà chuyên môn cần xác định rõ việc đo đạc trong
xây dựng một cách khoa học, đảm bảo kỹ thuật – mỹ thuật và có sự gia giảm linh
hoạt, không để cho những áp đặt vu vơ làm sai lệch chất lượng của công trình.
Tra kích thước lỗ ban trực tuyến (online):
1,
http://www.xemngay.com/Default.aspx?blog=loban
2,
http://tuvi.vietshare.com/dialy/thuocloban.asp
3,
http://wedo.com.vn/modules.php?name=News&file=article&sid=168
|